İnsan ve İmge

Taşındım, çay içmeye beklerim

2010-12-03T11:39:00.005+02:00

Bu blogu yürütmeyi beceremedim.

Düşünmüştüm ki, proje süresince her günüm fotoğrafla dolu olacak. Bu kadar yoğun bir şekilde fotoğraf düşünür, çeker, düzenlerken bir de yazabilirsem gerçekten de çok güzel bir bütünlükle üretime odaklanırım. Olmadı.

Fotoğraf üretimi konusunda yaşadığım zihinsel yoğunluk, projemi anlatmaktan, çektiğim fotoğrafları savunuyor olma durumundan kaçış, sınırlarımı belirleyememek, projenin geri sayımla birlikte artan gerginliği ve tabiki tembellik engel oldu blogu yazmama.

Şimdi proje bitti, tortusu dahi kalmadı diyebilirim içimde. Yıldırım Türker'in deyişiyle, "sıfırdan başlamanın uğuru" yine devrede.

Artık geri sayımın cenderesinden çıkmış, rahatlamış olarak yeniden yazmak istiyorum fotoğrafa dair.

Bunca ara vermiş, blogu yürütmeyi becerememişken bari daha düzgün bir ortam kurup öyle yazayım dedim ve dostum Aydın ile birlikte yeni bir blog oluşturup oraya yazmaya başladım.

Hepinizi yeni mekanımız www.acikdiyafram.com adresine bekliyorum.

Çayları söylüyorum bak!

365 projesi hakkında notlar

2010-06-08T11:54:00.003+03:00

Bir yıl süresince her gün 1 fotoğraf çekip, bunu internet paylaşım platformlarında paylaşarak sürdürdüğüm 365 projemi Pazar günü itibarıyla bitirdim.

Böyle bir projeye kalkışma nedenlerimi, proje esnasında yaşadıklarımı dağınık notlar halinde kayıt altına almayı düşünüyorum. Yazılı bir belge de oluşmalı bu konuda çünkü. Ben başlarken özellikle Türkçe kaynak sıkıntısı çektim. Olur da birileri böyle veya bir başka süreç odaklı proje yapmaya kalkışırsa ortada bir yazı olsun.

365 gün fotoğraf çekip paylaşmak, sürecin doğası gereği fotoğrafçının kişisel tarihiyle sıkı sıkıya bağlı bir üretimi içeriyor. Flickr'daki 365 gruplarına bakarsak yürüyen projelerin çoğunluğunun fotoğrafçının otoportreleri, çocuklarının fotoğrafları, konusal tutarlılık içermeyen rastgele çekimler olması da bunun bir göstergesi.

Zaten bir yıl boyunca gerçekleşen bir üretim kişisel izi ister istemez bünyesinde barındırır. "Bir fotoğrafta her zaman iki kişi vardır; çeken ve izleyen" sözü tek bir fotoğraf için bile geçerliliğini korurken bütün projede kendinizi nerede konumlandırmak istediğinizi baştan düşünmek süreç içerisinde kararlarınızı daha sağlıklı uygulamada yardımcı olacaktır.

Ben projemin kendimle ilintisini zayıf tutmak istedim. Başka bir takım sebepler de devreye girince sokak fotoğrafı üzerinden projeye başlayıp bitirmeye karar verdim.

Bu projeyi ne amaçla çekmek istediğinizi belirleyin.

Bu, her fotoğraf projesinin olmazsa olmazı diyebileceğimiz önemde ama 365 projesi için durum biraz daha farklı. Çünkü 365 projesi, sanat ve/veya fotojurnalizm kaygılarıyla yürütmeyi seçmeyebileceğiniz bir proje türü. Kişi pekala çocuğunu 1 yıl boyunca görüntülemek isteyebilir. Başlarken belirleyeceğiniz amaç sizi hedeflediğiniz sonuca götüren bir kılavuzdur.

Kendi adıma projeye başlarken amacım, belge niteliği olan gündelik hayat fotoğrafları çekmeyi öğrenmekti. Özellikle projenin başlarında bu konuda çok zorlandım. İnsanlara yaklaşma konusunda da, sokak fotoğrafı konusunda da tecrübe sahibi değildim (sokak fotoğrafı ile de ilgili benzer bir yazı yazmayı düşünüyorum). Yine de amacıma odaklı bir şekilde ilerlemeye çalıştım becerebildiğim ölçüde.

Ortaya çıkan işin niteliğinden bağımsız bir şekilde (proje pek çok yönden eleştirilebilir-benim de içime sinmeyen tonla fotoğraf var içinde), projenin tutarlı bir bütün oluşturmasını başlarken belirlediğim amaca borçluyum diyebilirim.

365 projesi söz konusu olduğunda konu seçimi projenin devamını belirleyen en temel etmenlerin başındadır.

Öncelikle yılın her günü çekeceğiniz konunun, hayatınızın içerisinde yeri olan, gündelik rutininizle bağlantılı bir konu olması gerekli. Ekstra bir çaba harcayarak ulaştığınız (mekan-zaman vs. gibi bir ulaşımdan bahsediyorum) bir konu bu süreçte aksamaya meyillidir.

Konunun sürdürülebilir olması da bu konuyu belirlerken göz önüne alınmanız gereken bir etmen. Flickr 365 gruplarına bakar, ayrıntılı bir tarama yaparsanız pek çok yarım kalmış projeyle karşılaşabilirsiniz. Konunun bir yıl boyunca nasıl sürdürüleceğine dair önceden bir plan, projeksiyon yapılmaması projenin yarım kalmasına yol açabiliyor.

Bu noktada bokeh projelerini örnek vermem gerekebilir. Bokeh, kabaca tarif etmek gerekirse, açık diyafram seçimi ile sığ alan derinli oluşturarak arka planda yer alan ışıkların dairelenmesi bildiğiniz gibi.

Böyle bir konu seçimi ister istemez kişiyi tekrara sürükleyen bir durum. Proje ön hazırlığında tekrardan uzaklaşmak için ne gibi açılımlar yapılacağına dair bir plan hazırlanmasının çok önemli olduğu bir konu yani. Bir iki örnek vermek istiyorum;

Laya Gerlock'un tamamlanmamış 365 bokeh projesi ilgiyle izlediğim bir projeyken bir yerlerde tıkandı ve yarım kaldı.

Dostum Aydın Tokmak da mesai rutini sebebiyle sokak yerine bokeh konusuyla 365 projesine başladı, proje sürecinde yaşadığı tıkanma onu tekrar sokağa yönlendirdi. Aydın'ın projesini bokehle sürdürmekten vazgeçmesine rağmen o noktada sonlandırmayıp, kafasındaki fotoğraf fikrine uygun olarak dönüştürmesini çok taktir ediyorum, bence ayrı bir yazı konusu olmayı hak eden bir süreç yaşamayı sürdürüyor bu proje.

Beri yandan proje öncesi hazırlığını, proje sürecindeyse fotoğrafların kendini tekrar etmesinin önüne geçecek doğaçlamayı hem de zor konularla yapabilen birkaç örnek de sunabilirim.

Her gün bir otoportre çeken, projesinin ortalarına doğru ilerleyen Korin Rochelle ,

365 Strobist projesiyle, iç ve dış mekanda ışık ve model kullanarak baya meşakkatli bir proje yürütmüş olan Dustin Diaz.

Her ne konu seçilirse seçilsin, 365 Projesi kendini tekrar sorunuyla karşı karşıya kalır.

Hayat az veya çok rutinlerden oluşuyor. Bir evde yaşıyoruz, okula-işe gidiyoruz, yemek yiyoruz, dostlarımızla buluşuyoruz. Yani tekrarlanan motifler hepimizin hayatında mevcut. İster istemez bir yılın her gününe yayılan bir fotoğraf projesine de bu yansıyacaktır.

Ama kendini tekrarlayan bir fotoğraf dizisi de üreten açısından da, izleyen açısından da pek sevimli bir durum değil.

Bu durumu başlarken öngörüp, yapılabilecekler üzerine fikir geliştirmek projenin devamını destekleyen bir faktör.

Tekrarlayan motifleri, araya zaman koyarak yeniden yorumlamak ise böyle bir süreçte hem aradaki zamanın getirdiği değişimi hem de kişinin proje sürecinde yaşadığı gelişimi vurgulayan iyi bir geri bildirim olabiliyor.

Yani tekrardan kaçmak da, tekrar edecek motifin farklı yorumlanması da dönem dönem projenin yürümesini sağlayan faktörler.

Kendi projemden örnek vermem gerekirse aşağıdaki iki fotoğraf aynı mekanda çekildi on ay arayla. Bu zaman zarfında benim mekana ve fotoğrafa bakışımdaki fark da iki fotoğrafta açıkça görünüyor.

Amacınız her gün içinize sinen, sağlam bir fotoğraf çekmek olabilir. Ama her gün iyi bir fotoğraf üretmem mümkün olmuyor. 365 Projesi vasat hatta dijital çöp sınıfında üretimi de bünyesinde barındırıyor maalesef. (Bunu ben böyle yaşamış olabilirim, ya da kimi fotoğraflarımın çok boktan olmasına kılıf arıyor olabilirim, ama bana her gün başyapıt üretmek pek mümkün görünmüyor.)

Yani işe yaramaz fotoğrafları da proje dahilinde sergilemek durumunda kalacağım ön kabulüyle hareket etmek başlangıçta psikolojik olarak zorlanmanın önüne geçen bir adım olacaktır.

Tabi kötü bir fotoğraf yüklediğin günü yaşamak, aldığın yorum ve izlenme sayısıyla, yarın daha fazla çaba ile daha konsantre bir şekilde fotoğrafa dönmek de projenin kazanç hanesine yazılacak bir başka unsur bence.

İmkan dahilindeyse projenin sınırlarını çizen kurallar koymak iyidir.

Bu biraz çetrefil bir önerme. Sonuçta her gün üretim yeterince zor değilmiş gibi bir de kişinin kendisine sınır koymasını öneriyorum, farkındayım:)

Yine de belirli sınırlamaların, eğer amaç fotoğraf üretme konusunda kendini yetkinleştirmek ise kişiye olumlu yansıdığına inanıyorum. Bu noktada yine kendi projeme dönerek örnek vermek istiyorum.

Amacım sokak hayatını fotoğraflamaktı. Fotoğraf üretebileceğim saat proje öncesinden bile belliydi-işe gelmeden hemen önceki zaman dilimi. Dolayısıyla beni zaman dilimi sınırı koymak zorlamayacaktı hafta sonları hariç.

Bu bedele karşılık bütün bir yıl boyunca aynı saatin ışığını kullanarak çekim yapacaktım, güneşin açısı değişecek, belki bulutlar şehre soft box gibi inecekti ama ışığı mümkün mertebe mevsim döngüleri etkisi dışında eşitlemiş olacaktım ve geçip giden zaman daha belirgin bir şekilde projede ışığa yansıyacaktı (5-10 fotoğraf haricinde bu zaman dilimine uydum).

Ama siyah-beyaz seçimi üzerine bir de düzenleme sınırı koymam; tüm projeyi, hele ki sonbaharda geniş açı lensimin elime yapışacağını bile bile 135 mm ile çekme sınırları saçmaydı:)

Tutmadı da zaten, düzenlemede siyah-beyaz tercihine bağlı kalarak dalgalandım sürekli- sert kontrast hastalığından hala kurtulamadım. Keza 135mm ile 28 mm kullandım projede, yani ikinci lens ister istemez eklendi. Ama 2 fotoğraf harici sadece bu lensleri kullandım (50 mm ile 1 fotoğraf, 85 mm ile de 1 fotoğraf çektim)

Yani toparlarsam, riayet edebileceğiniz sınırlamalar projenize de fotoğraf üretiminize de katkı sağlayabilir.

365 Projelerine dair söyleyebileceklerim şimdilik bu kadar. Aklıma geldikçe alta ekleme yapar veya yeni konu açarım.

Bu konunun 365 projesine başlamayı düşünen ve düşünebilecekler için bir kaynak olması için yorum, soru ve önerilerinizi bekliyorum.

Yazıyı buzz, facebook vs. platformlarda okumuşsanız ve altına iki satır ekleme isteğiniz olursa bu işlemi bloggerda yapmanızı tercih ederim. Dediğim gibi amacım yeni başlayabilecek 365 projelerine ön hazırlık için döküman oluşturmaktı. Sanırım hepimiz böyle projeleri izlemeyi isteriz :)

Büyük Demir Han

2010-05-04T10:26:00.004+03:00

Kemeraltı'nda çok etkileyici hanlar, bedestenler mevcut. Daha önce Abalıoğlu Han'ın restore edilip, eski ihtişamlı günlerine dönüşünü yaşamıştı bu tarihi semt.

İzmir'in Expo hayallerinin sönmesiyle durur gibi olmuştu restorasyon çabaları. Şimdi sıra Büyük Demir Han'da imiş meğer.

Han'ın tarihini bilmiyorum. Ama Kemeraltı'nda fotoğraf çekmiş hemen herkesin yolu bir şekilde bu hana düşmüştür. Misal ben projemin ilk günlerinde şu fotoğrafı o handa çekmiştim.

Mekanı bilmeyenler için bu Han'da ahşap işlemeciliği ve bakır işlemeciliği gibi eski el sanatlarının yapıldığını hatırlatayım.

Bu sabah yolum yeniden bu mekana düştüğünde gördüm ki, hanın ortasında yer alan, ahşap fıçı üretilen atölye yıkılmış. Temelleri ortaya çıkarılmış.

Han esnafıyla konuşunca aslında o binanın yeniden aslına uygun inşa edileceğini öğrendim. Umarım restorasyon sonrası yine eski zamanında olduğu gibi atölyeler yer alır handa. Kafeteryalarla bir dinlenme mekanına dönmesindense şu anki gibi faal üretimin yapıldığı haliyle yaşaması önemli çünkü.

Şu an yıkılmış olan binada çekilmiş bir fotoğraf vereyim bir de. Fotoğraf bana değil İzmir'li fotoğrafçı Tolga Tacmahal'e ait. Fotoğrafın linki ise şu:

Büyük Demir Han'ın restorasyonuyla ilgili haber ise şurada

Kuş Tribi

2010-03-17T21:34:00.002+02:00

Aşağıdaki fotoğrafa bakınca içinizde acıma, şiddeti kınama, otoritenin bireye tahakkümünün sakıncaları, erkek dünyasının acımasızlığı, kadınlara bu acımasızlığı odaklayarak yansıtmaları geliyorsa baştan diyeyim; kazın ayağı öyle değil. Kuş camiasında bile öyle değil (ornito camiasına sormadım bilahare yorumlardan artık şeyederiz)

Pazar günü ilk baharın çivi havalarından birinde Çandarlı rüzgarına, tepelerine, bitki örtüsüne makro makro vurmaktı plan ama ben yan çizdim. Projeyi şehir içinde ve sokaklarda sürdürmek daha iyi olacak gibi geliyordu -ki hala böyle düşünüyorum.

İzmir merkezinde kalmış ne idüğü belirsiz, toplu konut alanı mı, gecekondu mahallesi mi, yoksa sanayi bölgesi mi olduğu hala belirlenememiş Altındağ-Yeşilova bölgesine gittim sabahtan, yürümeye başladım.

Pek ilginç bir şey çıkmadı karşıma ama vakit boldu, yürümeyi sürdürdüm. Aklımda pazar günü Kemeraltı'nın işportacılar tarafından işgaliyle ilgili bir garanti kare varken yürümek zevkliydi.

Körfezi kirleten birkaç dere anısı geçtim, bir kaç gecekondu, nalları dikmiş sanayi tesisleri, balkan göçmenlerinin semtleri, sonra garip bir yer geldim. Bir park olması gereken yerde "Aziz Yıldırım geri dönsün" diye hezeyanla miting yapan Fenerbahçe taraftarı yoğunluğunda bir kalabalık vardı.

Aziz Yıldırım yoktu belki ama onun bile toparlayamayacağı kadar kümes-kafes, insanlardan kalan boşluklara dolmuştu. Kımıldamak mümkün olmayan yerde insanlar alt-üst dövüş horozu satıyor, eşi ölmüş muhabbet kuşuna romantik partneri melodide ayırt etmeye çalışıyor, taklacı güvercinlerin pokerde cepte saklanan As gibi olduğunu konuşuyordu.

İzmir'in kuş pazarına denk gelmişim meğer. Horoz, tavuk, keklik, kanarya, muhabbet kuşu, papağan çoktu. Bu kuşlarla ilgilenen insan profillerini de düşününce insan çeşitliliği de dehşetengizdi tahmin edersiniz. Ama 28 mm taktığımda bile kadraj yönetimi sıçıyordu. Her taraftan gaga, burun, kol, alçıda kol -evet- çıkıyordu.

Efendim sadet şudur- horozcular dahil kimse tadını bozmazken, güvercincilerin hemen hemen yarısı ya gözü mor, ya kafa sargılı, veya topallar, seker haldeydi. Çay için bir tabure bulup çöktüm, birine sordum ortamın lisanıyla "Bu ne ayak?" diye.

- Bunlar taklacı ve dönek kuşlarla birbirlerinin kuşlarını havada ayartır, kendi çatısına gelmeye zorlar, gelince kanatlarını söker iki ay sonra o güvercini buraya satmaya getirir, .. Bunun sonucunda da kavgası eksik olmaz güvercincilerin hele ki dönek ve taklacı güvercin sahiplerinin dedi.

Resimdeki amcayı gösterdim "peki o" dedim.

- Hafta içi 4 tane paçalı kaldırmış birinden, sonuç bu dedi.

Sonra sordum, 4 kuşu kaybeden kişi kuşlarını geri almış ve kanatlarını sökmüş yeni kümeslerine alışsın diye tekrardan. Hatta o kişi de pazardaymış.

Resimdeki abiye çekebilir miyim diye sordum. Başını salladı süt dökmüş, suçluluğunu kabul etmiş kedi gibi, o sıkılırken çektiğim kareyi yükledim.

Ben ordayken iki kavga çıktı hiçbirini çekecek genlik yoktu, dediğim gibi 28 mm objektifle bile konuyu özetleyen çekimleri yapamadım.

Ama tekrar gidilesi bir dünya, belki bizim küçük fotoğraf dünyamızın daha iletişimsizi ama içerisinde daha fazla özgürlük düşü ve düşüp kırılmayı barındıran hali denilebilir.

Daha fazla fotoğraf yüklemek isterdim o güne dair ama hard discim ameliyatta çektiğim tüm fotoğrafların kurtarılmasını bekliyorum.

Hard discin kanatları olsa sökerdim iki ay sonra çıksa....

Kafandaki değil karşındaki fotoğrafı çekmek

2010-03-05T15:16:00.002+02:00

Proje dahilinde, günün koşullarına göre çoğu kez önceden belirlediğim, nelerle karşılaşabileceğimi önceden planladığım rotalarda sokak çekimleri yapıyorum. Pek az çekim evden çıkmadan önce planladığım şekilde tamamlanıyor doğal olarak:)

Bu sabah için de akşamdan ev ödevimi yaptım. Erken kalkmayı gerektiren bir plan söz konusuydu. Saat 7 de uyandım, 20 dk içerisinde evden çıktım. Çekimi planladığım yere varana dek günü kurtaracak bir kaç çekim yaptım. 8'e 10 kala olmak istediğim yere vardım.

Metruk, az ışık alan ama buna karşılık dinamik aralığın çok yüksek olduğu bir mekandı burası. 1-2 deneme çekimi yapıp ölçümü kontrol ettim. Sorun olmayacak gibi geldi bana. Hava zaten bulutluydu, bu da dinamik aralığı azaltan ve fotoğrafın çekimini kolaylaştıran bir etmendi.

Kadrajımı kurup beklemeye başladım. Tamam az insan geçiyordu normalde bu mekandan ama işte fotoğrafçı şansı dedikleri şey değişik bir mekanizmayla çalışıyor.

50 dakika bekledim orada -ki bu süre benim proje çekim sürem düşünülürse oldukça uzun- sadece 1 kez düşündüğüm kadrajı elde edebildim. Onda da bulutların arasından parıldayan güneş karedeki ölçümü tamamen değiştirdi. En nefret ettiğim şey başıma geldi; ölçüm sebepli, kontrolsüz ışık patlamaları olan bir fotoğraf.

Sonuç olarak, kafamdaki fotoğrafı çekemedim ama yolda oraya gelirken çektiğim elimde kötünün iyisi bir fotoğraf vardı nasılsa.

İş geç kalıyordum. Yine de fotoğraf çıkması muhtemel, yürüme süresi biraz daha uzun, geç kalması neredeyse kesin bir rota seçip şansımı denemeye karar verdim. Aşağıdaki kareye denk geldim sonuçta. İçime sindi.

O metruk mekanda beklesem bu fotoğrafa ulaşamayacaktım muhtemelen. Kafamda yerleşimi pozlaması belirli bir fotoğraf ile yola çıkıp, onun çok uzağında bir fotoğrafla iş yerime varmış oldum.

Fotoğrafçı şansı diye birşey varsa eğer, ancak elinde makinesiyle hazır olana gülüyor o kesin. Sokak fotoğrafçılığının olmazsa olması bir duruma tekabül ettiği için bloga almaya karar verdim bu durumu.

Kafamızda bir plan, bir fotoğraf olabilir. Ama içinde bulunduğumuz şartlara bakarak karar verip planı revize etmek veya fırlatıp atarak doğaçlamaya karar vermek sokakta fotoğraf üretmenin gereklerinden biri...

Konuyu ortaladım, defans kafayla çıkardı :D

2010-02-17T13:13:00.005+02:00

Kompozisyon kuralları üzerine oldukça skolastik ve sığ yaklaşan bir yapısı var internet üzerindeki Türkçe fotoğraf paylaşım ağlarının. Bunda ağır vebal fotokritik ve benzeri ortamlarda eleştirilerin temel noktasını 1/3 kuralına dair kör değneği kullanımı diye düşünebiliriz.

Evet 1/3 kuralı işe yarar. Ama fotoğrafın üzerine ızgara çekip/veya vizörde ızgaralı bir focusing screen kullanarak, konuyu/modeli bu köşelerden birine yerleştirince işimizi bitirmiş mi oluyoruz gerçekten?

Fotoğrafçı için anlatımın bu kadar dizginlenmesi, kişisel yaklaşımın bu kadar zapturapt altına alınması bence özgünlüğü başlamadan bitiren bir durum.

Yalçın Aydın bu konular üzerine bol örnekli, açıklamalı yazılar yazmaya başlayalı beri, yakın çevresindeki biz dostları da ister istemez bildiğimiz, öğrenmeye çalıştığımız şeyleri tekrar bir gözden geçirir olduk.

Bu yazılarda geçen kompozisyona dair temel kuralları ve bunlar arasındaki önceliklerin çekim anında nasıl belirlenmesi konusunda kendi izlediğim bir yöntemi tartışmak istiyorum. Görüş bildirirseniz konuyu genişletebiliriz.

Dün çektiğim iki fotoğraf var.

Biri projeye seçtiğim diğeri de elediğim bir çekim.

Ard arda çekildiler; fotoğraflar şunlar.

İlk kareyi çektikten sonra birkaç alternatifim vardı. Sanırım makul olan, ortalanmış olan öykü ve figürü sol alt köşeye çayını alan gözlükçü amcayı yerleştirip daha kompozisyon kurallarına uygun bir kare için çok az yaklaşmam gerekirdi. Ama bu tercih bana, amcanın önünde duran çorap standı ve kepenk demirleri karmaşasından kurtulmayı vermeyecek, konuyu aktarmanın sadeleştirmesini yapamayacaktım.

Bahsettiğim 1/3 kuralına uyumlu bir kompozisyon yerine ben ikinci karedeki yaklaşımı tercih ettim. Konuya oldukça yaklaşıp, çayına odaklanmış gözlükçüyü, arkasında sokağın boşluğu ve aydınlığıyla değerlendirip, mekanın atmosferini yansıtan ögelerle (sol alttaki gözlük afişi, sağ üstteki yol ve anahtarcı tabelası) birlikte ele almayı seçtiğimde kompozisyon zaten ortalanmış oldu.

Bu tip konuyu anlatmayı seçtiğimiz önceliklerin, temel ilke olarak belirlenmiş kurallardan daha öncelikli olduğunu düşünüyorum.

"Kuralları önce öğren, içselleştir sonra da yık." diye sloganlaştırılan yaklaşımın içini doldurabileceğim sanırım yegane yöntem bu.

Siz nasıl bir yöntem geliştirdiniz peki?

Benim yaşadığım 2009 - CE LA VIE -

2010-01-04T20:02:00.003+02:00

Bende çok iz bırakan, değişimin pek çok açıdan üzerime abandığı, uyabildiğim ölçüde öğrendiğim, uyanamadığım ölçüde zamanı bir sindirim enzimi olarak kullandığım, fotoğrafa dair kendimce dolu dolu yaşadığım bir yıl oldu 2009.

Satırbaşlarıyla anmak, sonraları kişisel kronoloji kaydığında burdan açıp aslında nasıl aktığına bakmak, kapatılan diyafram-ı kebir'e bir pozlama düşmek istiyorum.

....

2008 biterken tamamen dağılmış vaziyetteydim. FK'dan ayrılmış, sahip olduğum tek AF lensi satmış, forum (dolayısıyla öğrenme ve anlatma-sorma) ihtiyacını FC'ye havale etmiş, manuel lenslerle çekebileceklerimi öğrenmeye koştururken az sokak az da çiçek-böcek çeken, (ki hala izlemesi o kadar keyif verir ki bu fotoğrafları!- sadece başarılı olmadığım bir alan olduğunu öğrenmem vakit aldı:) ) zihni savrukluğu her halinden belli, gidecek bir yön arayışında olan bir haldeydim.
Deviant vs. Flickr tercihini yapmıştım 2009 öncesi. DA'nın biraz FK'dan kaçan aklı başında kitlenin lk adresi olması beni uzaklaşmaya itmişti ilk etapta. Daha özgür bir paylaşım platformuna sahip olup, bildiğim şuncacık şey de dahil, tanıdık hiçbir bakış olmaksızın bir başlangıçtı aradığım. Bu anlamda dakikada 5.000 fotoğraf yüklenen bir yığında kaybolmak, aradığını kaşıkla tünel kazar gibi bulmak ve bir belkentiye değil içsel dürtüye göre fotoğraf üretimini sürdürmek için iyi gelmişti Flickr. Hala bu kararımdan mutluyum, aslında bu konu çok da konuşulası.

FC mevzusuna gelince... Ekipman mevzusunun içinde olmak, elimde olanla yapabileceklerimin marjını anlamak ve bunu fotoğrafa dönüştürmek için büyük bir avantaj sundu bana. Barış'ı Alp'i, Haluk'u burada saygıyla anıyorum. Diğer dostlarımı anmadıysan silsile oluşturup yağcılık yapar görünmemekten, yoksa Hasan, Ecmel, Cihan, Abdullah bende hak sahibidir ve tabiki saymadığım diğerleri...

Ekipman üzerine konuşmak biraz kullanıcıların dışında gelişen şartlara, kişilerin intibak yeteneğini de getiriyor:) Canon fanatiği sayılabilirim sanırım ben. Canon'un üretim planlamasını, marka stratejisini, ürün segmentasyonunu, pazarı domine etme tercihlerini bilmeksizin- tahmin ederek yazışmak aslında ekipmanınla mesafeni yakın tutmaktan bu vesileyle yazılanları okuyup, referans kaynaklara dönüp tekrar okuyup, dönüp şakalaşmaktan ibaret bir edim iken güzel bir dostlar muhabbeti dönüyordu. Girsem siteye baksam hala dönüyordur eminim.

Ama dostların bir araya geldiği bir ortam, fotoğraf gibi tercihlerin sadece ekipman üzerine değil çektiklerimiz, ayıkladıklarımız, görmeyi ve göstermeyi istediklerimiz ve olmasını önemsediklerimiz üzerinden ayrışmalar içerdiğinde sap, saman ve taneyi ayıran biçerdöver olmayı gerektirebiliyor.

Muhalefetin, antitezin olmasını isterdim orada,
aykırı fikrin teminatının kişisel bağlantılarla ilgili olmamasını.
Olmadı.
Sanırım yazdığım son forum olarak kalacak olması yine de güzel:)

....

Cenk bu yılın en zihin açıcı dostu diyebilirim. Gerek kısa süreli
Flickr didiklemelerinden gerek fotoğrafa dair sohbetlerden, düzenleme önerilerinden, 1 gün için de olsa sokakta yakaladığımız uyumdan, elinde Canon ile söz verdiği gibi çıplak olmasa da fotoğraf çektiğinden ötürü mutlu oldum onu izlerken, ondan öğrenirken. 365 hikayesinin zihni altyapısını Cenk ve Aydın ile kurdum demem bir borç.
İzmir'e gelen fotoğrafçı arkadaşlarım sağolsun bu yıl hatırımı sordular sürekli. Ne mutlu bana, buralara düşen yolda aranan adamım:)

Mart gibi Alp Dilgen geldi ilkin. Başarısız bir fotoğraf gezisi üzerine Alp2in mutfak marifetlerini bir kuple yaşadığımız bir tecrübe oldu. Alp tanıdığım en ilginç, en saygı duyulası kişilerden biriydi zaten, ama birlikte yaşamak, onu şarapla makarna sosu yaparken bile dinlemek kişiye neler katarmış öğrenmişken damağımda kaldı, devamına asılacağım demeliyim.

Kronolojiyi şaşırabilirim kusuruma bakmayın, o dönem böyle bir yazı platformum olmayışına verin, doğum günü hediyesi olarak Caner geldi Bursa'dan. Sıkı alkol ve sabahında bi doğa aksiyonu ama Alp Kemal bonusuyla:) Kesinlikle eğlenceli ve o sıralar tanıştığım Tair açısından öğretici bir geziydi.

Total FC kafilesi geldi İstanbuldan! Mert, Yalçın ve Cenk. Sıkı şamata koptu. Al Canon ver Nikon durumları. Ama sahada çekmek ve masada elden ele ekipman dolaştırmakla forumda Cenk'in tabiriyle "Car Car ötmek" arasındaki farkı görür oldum.

Sonra Ulaş geldi İzmir'e. Kemeraltı'nda bi çay içip, Yalçın, Ulaş ve ben kadifekaleye yollandık. Mütevazi ama çarpıcıydı. Bu kısmı hangi kelimelerle anlatsam bilemedim. Kadifekale aslen bir lümpen yatağı. Birey olarak sınıf atlamaya çalışan değişik hasletlerdeki insanlar bütünü. Şehrin ortasındalar ama içine giremiyorlar. Bizim içine girdiğimiz kadifekale bizi biraz yalınlaştırdı sanki...

İmkanımız varmış gibi Avusturalya'dan bile konuk sahibi oldum:) Kayınço geldi Sydney'den daha be diyim!Çok keyifli bir geyik çevirdik konu başlığı éManzara fotoğraflarında insan"

Tartışma şöyle döndü diyebilirim:
K - Ne gerek var insana yahuöyle bi ortamda!
Ben - Öyle deme okuma imkanı dolayısıyla öykünme veya öteki kılma imkanı artıyor
K - Çok mu içtin dicem ama ilk biradayız
Ben - Garson kayınçodan bana 10 bira!

...

www.1x.com müthiş bir site. Tam bir aşk nefret ilşkisi mevcut aramızda. Bence yılın sitesi ama bir yandan da. 1 fotoğraf içeriye atayım diye cebelleştiğim, o fotoğrafla jubilemi yaptığım, izlemekten keyif alıp, öğrendiğim, denemeyi düşünmediğim, açı-lens kombinasyonlarını görürken, bu kadar elitist olan bir yapıda ben kendimi özellikle ötekileştiririm dediğim site. İzlemeyi sürdürüp mesafeyi korumalı, naçizane.
Mehmet, Ümran, Kemal , İlker gibi dostlarımla elimde sadece Facebook üzerinden iletişim dayatmasıyla yaşamak üzücü. Neyse...
Flickr acayip bir zihin açıklığı, eğer zirveye değil de imgeye oynamayı seçersen. Kişisel olarak izlemekten zevk aldığım kimi fotoğrafçıları da paylaşayım. Hepsini bu yıl tanıdım. Ne kadar eksikmişim!
Üretim hızına ve niteliğine gıpta ediyorum;
düşler yakası
Dile gelmez, lense gelir konular
Karşısında karga olunacak bir korkuluk
Steril ama "O kadar yol çekilmez" denecek kadar uzak
2 Bira almaya gönderecek kadar yakın veya
Uykuda bile rahat yok, foto var dedirtenler
Öykülerini sürekli özgün kılanlar
Uzakta olup yakın hissettiklerin
Uzak nedir öğrendiğin
Siyah - Beyaz arasını irdelediğin
Tanıdık bir duyarlılıkla huzura erdiğin
İnceliği bilmediğini farkettiğin
Bir ustalığı izlediğin
İnsanı sana, kendini sunar gibi apaçık ve önyargısız sunanlardan
Kendini arar gibi insanı arayanlara
Aradığını yolda bulanlardan
"EV nedir?" diye soranlara
Dostluğu hissettiğin yerdir EV
demeden bile o sıcaklığı hissettiğin anda
Yaşamın tek kutsal değer olduğunu hatırlayarak
Olan bitenin biricikliğine odaklanmamı sağladı bu yıl...

...

Ben mi?

Ben bu yıl Siyah - Beyaz ile tanıştım (Bu konuda yazıcam, hele bir yazabilecek kadar vakıf olayım)
Manuel lenslerle tanıştık (bu konuda yazmak gelmiyor içimden)
365 gün İzmir sabahı çekmeye başladım (-ki buraya yazarak enerjimi azaltmak istemediğim, kimse iplemese de içindeyken en önemsediğim edimim olan ŞEY)
Aslında kafamın hiç basmadığı ama iş ve aşk mefhumu üzerine kafa katlattığım illüstrasyonla iç içe geçmekte olduğum, güzel bir yıl yaşadım.

Bu ve benzeri yazıları atacağım kağıtlara yazarken bugün kalsın diye buraya yazıyorsam yaşlandığımdan ve aslında hayatın dinamizminin heyecanına yelinmemdendir-ki

CE LA VIE

Fotoğraf-Siyaset sınırının kaybolduğu noktada İzmir

2009-12-02T13:16:00.005+02:00

İnönü caddesinde DTP konvoyuna düzenlenen linç girişiminden sonra basında İzmir üzerine yazmak moda oldu.

İzmir'i "Faşizm'in Başkenti" ilan edenler de oldu, sergilenen vandallığı övenler de, İzmir'i aslında hala modernitenin kalesi olarak gören de, İzmir'li olduğu halde olan biteni anlamak için sahaya inmeyi seçenler de...

Sahaya inmeyi seçenlerden, Milliyet yazarı Ece Temelkuran bunlardan biri. Yazarlık yetisini de gazetecilik yaklaşımını beğendiğim Ece Hanım (ki hemşerilik bağı dışında akranlık gibi bir ortak paydaya da sahibim kendisiyle) 3 günlük bir yazı dizisi hazırladı.

Daha evvelden yazmayı planladığım ama projeyi tamamlayana dek ertelediğim bir yazıyı öne almamın iyi olacağını düşündüm bu yazı dizisi sonrası.

İzmir'in güncel atmosferini yazmak haddim değil, zaten bu blogun konusunu da kat be kat aşan bir yeltenme olur böyle bir tavır. Ama İzmir doğumlu biri olarak; hayatını, 8 yılı hariç İzmir'de yaşamış biri olarak bir iki kelime edip projeme ve gözlemlerime geçeceğim öyle geçeceğim.

Kurtuluş Savaşı'ndan itibaren tüm ülke gibi İzmir'in demografisi de darbe üzerine darbe aldı. Ayrıntılara girip cehaletimi kusmak istemiyorum ama Kurtuluş Savaşı, mübadele, sonrasında çarpık kentleşme/sanayileşme süreçleri Türkiye'nin tamamı gibi İzmir'i de değiştirdi.

İzmir şu an bir göçmen kenti. Anne ve baba tarafı da balkanlardan göç edip 50 yıl evvel İzmir'e yerleşmiş biri olarak bunu belirtmem lazım. Göç edenlerin nereden geldiği (sınır içi-ötesi), geliş koşulları, zamanları, geldikleri coğrafyanın o dönem ki sosyokültürel, ekonomik yapıları gibi pek çok değişken bu süreçleri birbirinden farklı işler hale getirdi.

Benim ailemin yaşadığı gibi mübadelenin artçıl şoku gibi ülke içerisinde dönendikten sonra İzmir'i bulanlar ile 1980'lerde Mardin'den göçmüş bir aile veya Bulgaristan'dan kaçıp gelmiş insanlar aynı süreçleri yaşamadılar.

Ama İzmir gelen herkesi kabullenici bir pota işlevini başarıyla sürdürdü bu zorlu dönemlerde. O yüzden önemsiyorum bu duvar yazısını. İnsanların İzmir'e göç etmeleriyle, geldikleri kültürden ögeleri benimsediklerini, yaşamaya başladıkları şehirde taraf olmayı seçtiklerini göstermesini önemsiyor ve bundan ötürü mutlu oluyorum.

........

Bu yaz 365 projemin verdiği gazla güzel olandan gerçek olana yöneldim fotoğrafta. Bu bağlamda her İzmirli'nin görüp de görmezden gelmeyi yeğlediği Kadifekale'yi fotoğraflamaya başladım. Yaklaşık 12 set çekim yaptım, hala fırsat bulduğumda devam ediyorum. Bu setlerde ikisini

de Flickr a yükledim.

Kadifekale, şehrin ortasında kalmış bir varoş. Tarlabaşı gibi ama farklı olarak şehrin rant üreten bölümünün gecekondu sınırında. O yüzden uzun bir süre görmezden gelinmiş.

Görünmeyecek gibi değil oysa. Tüm körfezden görünebilen, harika bir İzmir manzarasına sahip bu bölgeye aşağıdan yani, "modern İzmir" diye bildiğimiz Alsancak'tan, Kordon'dan Karşıyaka'dan bakan biri genelde bir gecekondular yığını görür.

Bu yargıyı destekleyen karşı tepede kurulu Gürçeşme, Kadifekale'nin Konak eteğinin ters istikametindeki Ballıkuyu'nun varlığında kaynamış gitmiş Kadifekale.

Oysa yamacında antik İzmir'in Agora kalıntılarını barındıran Kadifekale, Rum ve Yahudi nüfusun yerleşim bölgesi olarak oldukça önemli bir yerleşim yeriydi.

Birol Üzmez'ün titiz çalışması Korteja Evleri ile Kadifekale'nin bu yönünü de gördük.

.........

Nisan'dan beri ara ara ziyaret edip fotoğraflamaya çalıştım Kadifekale'yi. İlk başlarda ürkektim. İzmir'e yeni gelenleri ağırlayan Basmane - Oteller Sokağı ve yerleşik hayata ilk geçişin önemli merkezi Kadifekale bildiğim İzmir düzleminden oldukça farklıydı.

Sokaklarda sefalet kol gezse de her taraf çocuk sesleriyle cıvıl cıvıldı. Oldukça dost canlısı karşılandığımı, fotoğraf çekmem için çocukların sıraya dizildiğini öylemem gerek. birlikte çekime çıktığım Ulaş Devrim Karasungur, Aydın Tokmak ve Yalçın Aydın da sanırım aynı izlenimleri paylaşırlar.

Sokaklarda dolanıp insanlarla sohbet edip fotoğraf çekerken yavaş yavaş görünenin ardındaki durumları da fark etmeye başlıyorsun ister istemez.

Misal 1870'lerde yapılmış bir caminin niye viran bir halde yıkılmaya terkedildiğini sorgularken bulabiliyorsun kendini. Öyle ya, dini konularda hassas bir iktidar döneminde böyle bir mezbelelik şaşırtıyor kişiyi.

Sonra şehrin en güzel seyredildiği manzaraya karşı, bir borudan akan suyu içen çocuk görüyorsun. Borunun hemen üstünde Belediye tarafından suyun içilmez olduğunu vurgulayan bir uyarı yazısı asılı. çocukluğuna, top oynamışlığına veriyorsun bu durumu da, olan biteni anlamadan ama kafanda binbir soru.

Derken Elif ve Nadire teyzelere rastlayıp, izin isteyerek soruyorsun; "Nedir bu durum?"

Anlatıyorlar. Nadire Teyze'nin babası 1908 Balkan Harbi öncesi göçmüş İzmir'e, Selanik'ten. İzmir işgalinde ayaklanmalara katılmış. 1920 doğumluymuş kendisi. çocuklar evlenip gitmiş bir yerlere, Çeşme'de yazlığında yalnız başına pineklemektense doğduğu semte dönmüş.

Elif Teyze'ler ise 1970'lerde Mardin'den gelmişler. 40 yıldır aynı rum evinde oturuyorlarmış. Nadire Teyze'nin dediğine göre Elif Teyze'lerin oturdukları ev en az 150 yıllıkmış. Şimdi ise heyelan bölgesinde ilan edilmiş belediye tarafından.

Ayıla bayıla oy verdiğimiz sosyal Demokrat belediyemiz, üzerinde tarihi evlerin, camilerin bulunduğu bölgeyi heyelan bölgesi ilan etmiş. boşaltılmasını hızlandırmak için de bölgenin elektrik ve suyunu kesmiş tümden. İnsanlar o borudan akan suya ve komşudan kabloyla çekilen elektriğine mecbur bırakılmışlar. Şehrin dışında gösterilen sosyal konutlara peşinat sayılacak istimlak bedeli ile baş başa bırakılmışlar.

Elif Teyze'nin heyelan tehlikesiyle tahliyesi istenen evi bu. Bana pek yıkılacakmış gibi gelmedi şahsen. Ama onlar anlattıkça buraya bir kültür ve eğlence kompleksi düşünüldüğü, teleferik hattıyla şehir merkezinden ulaşım sağlanacağı, ihale için görüşmelerin sürdüğüne dair dedikoduların olduğu çıktı ortaya.

500 metre ileride yine tarihi Rum Evleri'nin olduğu bir bölgede antik dönemden bir anfi tiyatro bulunmuş orada da tiyatroyu gün ışığına çıkarmak için yıkım yapılacağını söylediler.

O bölgeye de gidip insanlarla konuştum. Henüz istimlak kararı çıkmamış. Heyelan bölgesi için düşüncelerini sordum. "Onlara destek olmuyoruz ki şimşekleri üstümüze çekmeyelim, belki bizim evleri yıkmazlar." dediler.

Hangi tarihi tercih etmeli benim yanıt bulacağım bir soru değil. Ama içerisinde hayat sürülen, günümüzü yaşayan bir tarihi baştan üretmenin imkansızlığı yürek burkucu.

.....

Kadifekale ülkenin sıcak gündeminde bir anda manşetlere taşınmış olsa da sadece tek bir örnek. Orada ne yaşandığını algılayamadığımız, benim şuncacık izlenimimle anlatmayı beceremediğim çok değişkenli bir yumak.

"Ya sev ya terket" diskuruna inat yapılması gereken,

kulak verip anlamaya çalışmak.

Karşımızdaki bir yumak,

Ona, Gordion düğümüne kılıçla saldıran Büyük İskender'in çakma varisleri gibi davranmaktansa ilmek ilmek çözmeye çalışmak gerek.

Fotoğrafın sınırlarını aşıp biraz politikaya-sosyolojiye girmek durumunda kaldım sanırım, o sınırlar kayboluyor bazen işte...

Gestalt

2009-11-12T21:40:00.002+02:00

Parçaların toplamı bütünden farklıdır.

Nasıl da yer etmiş ergen liseli uçarı zihnimden bugüne değin taşınan...

Evet parçalar vardır, parça parça, tek başına değerlendirilince öykü olan fotoğraflardır her biri...

Hepsi izlendiğinde, artık fotoğraflar kendini değil, fotoğrafçıyı anlatmaya başlar.

Karşınızda Felix Lupa

Deri Değiştirmek....

2009-10-26T23:27:00.004+02:00

Boris Vian'a Övgü;

Herşeyin kendini tekrar ettiği bir yaşamda olduğumuz hissi bizi yaşama hazır tutar. Deriz misal Erhan bunu sevmez, zaten okumuştu onu Ümit, Aydın işini bilir, Kemal zaten düşüncesini oluşturmuştur....

Zamanı algılamak gün içinde algılamaktan bağımsız bir dizgi sahibi olunca bana başka bir görü kazandırdı. 37 yıldır uyanırım ben sabah, öğle veya akşam:) Bu yılın farkı şu oldu:

Güneşin eğimi odama uğramadığı için mızmızlandım projemde 20 gün sürdü, sokakta ters ışık vardı hep çıktım genelde de Karataş ters ışıktaydım, yansıma üzeri ter ışık nasıl çekilir kaldırımlardan öğrendim. Kaldırım Mühendisi olmasan da fotonuyum artık.

Sonra odama geldi güneç, ne gelme ama, 07.00 da uyandırır halde. Bi küfürle uyanıp proje çekmeye gittim iki ay. Alarmı güneş olan biri olarak fotoğraf çekme komikti, anlamlıydı.

sonra yordu. çok erken göze vuruyordu çünkü, planlama yapmayı engelleyici bir yönü vardı.

derken zaman geçti, sevdiğim eve geldi ve sordu"Bu masa örtüsü niye bi camı kapatıyor" diye. Sabah ve güneş dedim güneş gideli çok olmuş....

Neyse arada micro sd cartım bozuldu artık daha evvel dinlediğim tüm ezberimin dışında bir repertuarla dışardayım ve güneş bana haddimi bildirdi. Ben geç farkederim genelde...

Şiimdi modum bu;
lester young, lou reed, parker, waits, cat power, boris vian, 2pac, god is an astronout, notwist, shins, traffic, wayne shorter, verve

Güneş inmiş, dünya kışa hazırlanmak üzere yeniden kurulmakta.

O zaman bunlara sıklemen tonunda yaklaşan tavrını yabancılaşmayı anlamak üzere konumlandıran yazar, Boris Vian'a merhaba!

Bir fotoğrafı elemek üzerine

2009-10-21T20:14:00.002+03:00

Projeme başlarken çabamın karşılığını belge fotoğraf üretimine dair öğrenmek olarak belirlemiştim. Utangaç ve yol yordam bilmeden, kervanın yolda düzüleceğini umarak devam ettim.

Zorlandığım kareler oldu, bir iki dilenci çektim. Onlar bana aldırmadan işlerini yaptı ben de işimi. bıçaklarla oynayan çocuk çektim gülüyordu poz verirken vs. sokak, izin, etik çevresinde sıkça dolaşmama neden oldu haliyle sabah deneyimlerim.

Neyse, hemen hergün 50 ile 1 arasında gezen oranlarda fotoğraf çekerek başlıyorum güne. Başlarken 50 civarındayken sayı dramatik şekilde düştü artık, 3 haftadır çift haneli deklanşörüm yok. Ya bıktım (ki bence durum bu) ya da tekrar mefhumu daraltıyor vizyonumu.

Sokak deyince şehir, şehir deyince medeniyet denkleminden hareketle steril fotoğraflardan bahsediyorum aslında. Hele ki sabah! İnsanların saçını, yüzünü, üstünü başını tarayıp kendini derdest ederek -gizleyerek?- var olmaya başladıkları anların peşindeyim.

Sabah başlayacak günün getireceği tüm problemlere, sıkıntılara, yüzsüzlüklere hazırlanarak ilerleyen bizler, üzerimizden akıp gidecek bütün problemlerden etkilenmeyecek döpiyes-takım elbise zırhımızla meydan okuruz ya hani...

İşte öyle sabahlardan birinde
2 kilometrelik sahil şeridinin 3 yaya geçidinden en yoğun olanında
Başından ezilmiş,
Trafik polisince -başkası olamaz çünkü 3 yeşlilden birinde yayalara izin veriyor o saatte polis- kaldırıma çekilmiş,
bir gözünden beyin sıvısı diğer gözü ve kulağından kan akan bir kedi çektim.

Sahil tarafına ulaşanlar kediyi görünce başını çevirip devam etmekteydi. Benim içimde de aynı istek bağırmaktaydı. Midemin kalkmasına inat çektim 4-5 kare. Daha evvel 3. sanayide üzerinden motosiklet geçmiş lağım faresi çekmiş bana bile fazlaydı. sanayiden beklenir vahşet, çok erkek egemen ve kol gücüyle çalışıldığı için primitif imgelere açık bir ortam orası.

Oysa bu kedi, İzmir'in merkezi Kordon'da, afili bir pozda, kaldırımda, şık hanımefendiler-beyfendiler arasında ölmüş ama kanamasını kesmemiş halde yatmaktaydı.

Şehrin aslında medeniyeti göstermesinin vahşiliği gözden uzaklaştırmasıyla başardığını düşünüp döndüm, başka birşeyler çektim.

O fotoğrafı paylaştığım kimse yüklememi istemedi, baktıklarından da şüpheliyim, gözleri değmiştir ömuhtemelen sadece...

Fotoğrafın en karamsar haliyle bile hayata dair bir öykü anlattığına inanıyorum. böyle salt ölüm, tüm vahşiliğiyle ölüm, yok olduğunu varsaydığımız ölüm imgesi bir hatıra olarak bile zihinlerde öteleniyor.

Kevin Carter geldi sonra aklıma. Afrtika'da yaşanan dramı haber veren mükemmel fotoğrafı ve ödediği diyeti. Onunla kıyas edilecek birşey değildi çektiğim. ama içim burkuldu işte.

Yüklemesem de sayıklamak istedim.

Beat ve göz

2009-10-07T20:51:00.003+03:00

Anybody doesn’t like these pitchers don’t like poetry, see? Anybody don’t like poetry go home see television shots of big hatted cowboys being tolerated by kind horses. Robert Frank, Swiss, unobtrusive, nice, with that little camera that he raises and snaps with one hand he sucked a sad poem right out of America onto film, taking rank among the poets of the world. To Robert Frank I now give this message: You got eyes. Jack Kerouac

Kötü çeviriyle şöyle:

Bu maşrapayı beğenmeyen, şiiri de sevmiyor anlıyor musun?
Şiiri sevmeyen de evine gidiyor, nazik atların izin verdiği ölçüde büyük bir kovboy şapkası takıp televizyon izliyor.

Robert Frank, İsveçlidir, silik, nazik, tek eliyle kullandığı minicik kamerasıyla acı bir Amerikan şiiri attırır filme, dünya şiiri arasındaki yerini bilir.

Şimdi Robert Frank'e bir mesaj iletmek istiyorum:

Senin harbi gözün var.

Jack Kerouac

projelere dair

2009-09-24T20:59:00.004+03:00

Ortalarına doğru yol aldığım bir projem var. Her sabah 08.30 civarında fotoğraf çekiyorum. Konum insan -ve bir iş rutinim olduğu için- şehir. Zaten blogda çektiğim son kareler yayınlanıyor. Yani biliyorsunuz bu projeyi. süreci yaşadığım haliyle paylaşırsam belki izleyen kendine proje geliştirmeye niyetlenenlere bir katkı olur diye yazayım istedim.

Bir özet ve projeye bakış sürecimin gelişimini aktararak başlayayım.

Öğrenmek taklit etmekle başlar. Ben de bundan muaf biri değilim.

Ömrümü İzmir ve İstanbul gibi doğal, tarihsel güzellikleri eşsiz iki şehirde geçirmiş, gün batımlarında bol bol, sık sık buz gibi biralar, kıvamlı sohbetler etmiş, batan güneşin meditatif etkisine sürekli dalıp gitmiş biri olarak manzara çekerek başladım fotoğrafa. Ne çektim tartışma götürür ama manzara fotoğrafında teknik yetersizlik BAĞIRIR.

Bu anlamda iyi bir başlangıç oldu. İşin alfabesini kapmayı sağladı diyebilirim.

İşte o dönemlerdeyken ben, İzmir'de elinde makine olan herkesi cezbeden bir fotoğraf yarışması düzenlendi. konu her İzmirli'nin çocukluğundan itibaren bildiği Kemeraltı'ydı. Benim neyim eksikti ki? Çekmeye çabaladım. Bildiğim ve çekmeye yeni yeni başladığım fotoğraftan çok farklı şeyler isteyen bir mekan olarak Kemeraltı bana haddimi bildirdi. Dersimi aldım oturdum kıçımın üstüne.

Yarışmada sergileme ve ödül kazanan fotoğrafları izlediğimde neyin eksik olduğunu kendimde gördüm. Nasıl üstesinden geleceğim konusunda hiçbir fikrim yoktu. Sağolsunlar Kemal Gül, Alp Dilgen, Hasan Dönmez, Ata Haluk Enacar ve Mehmet Oğuz tüm bilgi, görgü ve düşünceleriyle yardımcı oldular o dönem.

Ben rahvan saldım gidişatı, bildiğimi yani cehaletimi okudum sürekli:)

Bildiğim şuydu. Yaptığım, üzerine emek harcadığım önemsediğim her ne varsa fotoğrafa dair aslında bunca yıldır fikren beslendiğim her ne varsa ondan uzak duruyordu. Öyle veya böyle insan ve çevresinde dönenen bir yaşam sürmüş ben manzara çekiyor, model peşinde koşuyor, milyon kez yeniden üretilmiş kurguların içerisine başka anlamlar itelemeyle kendimi avutmaya çabalıyordum. Beri yandan gürül gürül akan hayat yanıbaşımda sanki fotoğraf çekmiyormuşum hiç, ama olan bitenin çeşitliliği, yenilenemezliği belgelenmeye gelmezmiş gibi izliyordum.

Şu anda şifremi hatırlamadığım bir fotoğraf paylaşım sitesinde 08.30 civarı diye bir portfolyo açmıştım o vakitler. Sabahın büyüsünü, ekipmanla iş yolunda bile insanları, hayatın yeniden start alışını çekmeyi ilginç bulmuşum demekki:)

Devam etmemişim ama. İnsanlara kamerayı doğrultmak bir nevroz yaratıyor kamera boyuyla doğru orantılı olarak artan şekilde.

Akışımdan sıkılmam o dönem beni Cenk Tamay'ın çektiklerinin etkisiyle sığ alan derinliğine ve bokehe itti.

Birşeyler eksik gibi hissediyordum. Gidip 200 kare çekip geliyor, neyin iyi, güzel, yayınlanabilir olduğundan emin olmadan, salapati bir elemeyle yüklüyordum. Tabi bu noktada ekipman tercihini konuşmak da gerekiyor.

Fotokritik'te aldığım olumlu puanlanmış bir eleştiri vardı. Yazanı hatırlamıyorum mazur görsün. 5D ve 17-40 ile çektiğim bir fotoğrafa "Tipik 5d karesi" demişti. 3x3 puana değil, 5d kullanıcı sayısına ve kaç 5D kullanıcısının 17-40 lens kullandığına bakmıştım ve hayal kırıklığına uğramıştım.

Aklımdan geçen şuydu:

400d üzerine sigma 10-20 almamam geniş açıda imrendiğim -kıskandığım?- tonal zenginliği, kompozisyon olasılıklarını yakalamaktı. Ama bu kadar çok yapılan bir tercihte özgün olmak mümkün mü? 5D alan her 5 kişiden 4'ü bu kombinasyona yaslanmışken özgünlükten söz edilebilir mi? Alternatif lens yokluğu da bu konuda tek tip bir üniformaya zorlamış bunca kişiyi. Bu kadar kişi seçmişse kombinasyon tutmuştur ama lens dediğimiz şey gözümüz ise eğer farklı bir bakış açısı gözden başlamaz mı?

Lenslerle oynamaya başladım o dönemde. adaptörler, nikkor lensler, ismini hiç duymadığım markalar, adaptöre çip takmalar bir Zihni Sinir mucidi olarak Yalçın Aydın ile de o dönemde tanıştık, enseye tokat ardından geldi:)

Fotokritik ayrılığı da eklenince flickr izlenimlerinde ilk çarpıldığım 365 bokeh grubu oldu. Adamlar hergün çatur çutur çekiyordu. Hayır çekilebilir tabiki, ama hani gözü yenilemiş, algıyı resetlemişken bir şeye başlanabilir mi?

Aklımdaki slogan şuydu.

Leoparın kuyruğunu tutmayacaksın, tuttuysan bırakmayacaksın.

Böyle bir işe kalkışmazdan evvel konuştum tabi sevdiklerimle. ama o dönem ayrılıkların etkisiyle diyalog azalmıştı. Aydın Tokmak başlıyorum dediğim ilk kişiydi. Ama 2 ay boyunca Cenk ile koordineli yürümek ve nasıl yaparıma bakmak istedim. Tek başına kalkışmak ve yolda başın sıkışınca gidecek kimseyi bulamamak boru değil; korku.

Neyse başladım. Ama ne başlamak!

İlk gün saat, ikinci gün pencere görüntüsüyle!
Alp Kemal ile yaşadığım bir musibet 6. gün kendime, istediğime getirdi beni.

"Seçtiğim konu insan değil mi? Ne çekiyorum ben? Artık yoldayım, e- o zaman hadi" dedirtti.

Zorlanmasam belki de hiç istediğim konuya ulaşamayacak biri olarak yola çıktım. "Vakti olmayanların fast food belgeseli" olarak sokağa odaklandım. İyi oldu veya kötü orda değilim, bana çok şey öğretti.

ERdal Kınacı'nın bir forumda ettiği bir laf vardı, bu noktada hatırlatmalı. "Herkes en iyi bildiği şeyi çeksin, kapısının önün çeksin." minvalinde.

Ben sabahları çekici bulmuştum zaten.
Çekici bulduğumu çekiyorum.
Ama arada başka projeler çektim veya çekmişim buradan bakınca görüyorum.

Şeytan azapta gerek diye düşünerek rastgele çekmekten sıkılıp gittiğim Taşburun'da belge namına foto üretemeyen ben, fotoğrafçıların insanlarını yorduğu Cunda'da "Balıkçı Kasabası Kedileri" çektim bilmeden-yayınlamadan-

Kadifekale'ye işte eş dostla, veya tek başına giderek sokak çekermiş gibi hissederek insanlarla konuşarak bir projeye başlamışım bilmeksizin.

Vehasıl kelam;

Ne çekeceğiniz yaşamımızın dışında değil; göbeğinde.
Sadece bizim-benim- anlatacağım bir öykü diğer tüm öykülerden ilginç.
"Ben bunu gördüm" önermesinden çok daha yeğlenesi bir önermedir " ben bunu seçtim".

. Çocuğunu çekersin proje olarak, anı fotoğrafı olarak yaftalar biri. Sen dersin ki, öyle değil

. Yağmuru seversin, ne yaparsın? Tüm bilginle abanırsın üzerine. Öyle değil böyle diye..

. Benim gibi alkolle iyidir aran veya... Cumartesi akşamlarına odaklanırsın, rezilliğin bini bir para foto ise şahane

Kendi ilgin, bilgin yaşantından yola çıktıkça, çektiklerin ve yaşamın aynı öyküyü anlattıkça senden iyisi yoktur bence....

Lennon - Lennon, John - Sean

2009-09-03T16:40:00.007+03:00

Annie Leibovitz Life through a lens isimli belgeselde üstteki fotoğrafın John Lennon'un kompozisyon fikriyle oluşturulduğunu söylüyordu. Çekimler bittikten 4 saat sonra John Lennon suikasta kurban gitmiş dediğine göre.

Yani Lennon'un dünyaya tasarlayarak bıraktığı son imajı-yapıntısı denilebilir bu kompozisyon için.

Aslında daha uzun ve itinalı yazmayı gerektiren bu fotoğraf üzerine şimdi şıpın işi yazıyor olma sebebim Hürriyet'te yer alan şu haber.

Oğul Lennon'un verdiği kompozisyonda değişenler ve bir sanatçının düşünün yıllar sonra nerelere gelebileceğinin ilginç olmaktan uzak bir sonucu belki, bilemiyorum.

John kırılgan bir çocuk gibi, oidipal bir saflıkla, tutkuyla açmış kendini Yoko'ya. Kendisinin çıplaklığıyla tezat bir anaçlık gösteren Yoko boğazlı kazağıyla tamamen John'u kabullenmiş, içine, iç dünyasına almış gibi.

Sean belki John'un yükü sıradan bir faniye ağır gelen yaratı mirasıyla baş etmekle ilgili sorunlar yaşamıştır. Anlaşılır birşey bu. Ama yine de sevemedim hatta iğrendim sunduğu nobranlıktan....

Death of the goal keeper

2009-08-27T00:29:00.002+03:00

Death of the goal keeper
Originally uploaded by chrisfriel

Wim Wenders 1971 de çekmiş, ben 2001 de izledim, Kimbilir Handke ne zaman yazmış.

sonra yazdıkları ve tavrını önemsemiyorum.

Modern insan ve endişeye dair bir sedatif olsun bu fotoğraf.

güzelleşelim.

Saol Chris ;)

Chris Friel: Modern Çağın Minimalist Meddahı

2009-08-26T13:28:00.012+03:00

Chris Friel 2009 yılının ilk günlerinde izlemeye başladığım bir fotoğrafçı. Portfolyosunu sıklıkla ziyaret ediyorum. Kendisinin de rızasını alarak fotoğraf ve fotoğrafçının algı evrenine öznel bir bakış atacağım yazılara onunla başlamayı seçtim.

Öncelikle şunu belirtmem gerekiyor tek tek fotoğrafları çok etkileyici olsa da portfolyosu gerçekten de çok daha çarpıcı bir bütünlük sergiliyor. 2006 yılında başlayan fotoğraf serüveni içerisinde Chris Friel belirli bir fotoğraf fikrinin gelişim sürecini oldukça çarpıcı bir izlekte korumayı başarmış. Çalışmalarında özgün bir görüşü, estetik ve anlam bütünlüğünü uzun bir süreçte koruyabilen sanatçılara hep gıptayla bakmışımdır.

Belirli bir akışım olmadan notlarla ilerleyeyim.

. Chris Friel siyah beyaz'da karar kılmış bir fotoğrafçı. Renk körlüğü yaşadığını vurgulamış profil yazısında. Bunun siyah beyaz tercihine bir etkisi olması muhtemel görünse de kompozisyonlarındaki minimalist yaklaşım siyah beyaz tercihiyle daha vurgulu bir anlam kazanmış.

Makinenin içindeki siyah beyaz renk seçimiyle ve jpeg olarak yapıyormuş çekimlerini. Raw değil jpeg çekmesi de, düzenleme konusunda oldukça isteksiz oluşu da fotoğrafı çekerken bitirmek isteğinden kaynaklanıyor sanki.

Friel'in fotoğraf algısı da bu önermemi destekler gibi.
Vaktiyle bir foruma Henri Cartier-Bressonve Paul Strand üzerinden sokak ve belgesel fotoğrafçılıkta O AN fotoğrafı ile, tasarlanmış, bir öyküyü anlatan kadraj farkına değinmiştim. Bu konuya tekrar geleceğim ama şunu vurgulamam lazım Chris Friel kadraj seçimleri dikkate alındığında O An'dan çok bilinçli tercihler sonucu oluşturulmuş fotoğraflar üretiyor.

Canlı figür kullandığı fotoğraflar da, manzaralarda da üzerine düşünülmüş ve minimalize edilmek üzere ciddi emek harcanmış kadrajları görüyoruz portfolyosunda ardarda.

Yukarıdaki örnek belki tezimle çelişkili görünebilir. Ama modellerin yerleşimi (ıssız kumsalı terketmekte olan iki kadın, biri (anne?) denize doğru kadraj içerisinde yok olmaya ilerliyor, diğeri çocukluğun oyunculuğu ve oyuncağıyla kadrajı sola doğru hızla terketmekte), mekanın ıssızlığı içerisinde öyküyü bize bütün imgeleriyle aktaran bir kompozisyon oluşturuyor.

. Chris Friel fotoğrafında -öznel ifademdir- sıklıkla düşsel, gerçek üstücü bir atmosfer hakim. Bunda tilt&shift lens seçiminin etkisini ayırt etmemek imkansız. Yine de tedirgin edici bir atmosfer hissini alttan alta uyandırarak bilinçaltımızdaki imgeleri tetikleyen bilinçli bir gözün kurduğu kompozisyonun hakkını vermek gerekir.

Bir düşteyiz sanki,
netlik uzamda değil tutkumuzda,
netlik tek önemsediğimiz yerde,
olmak istediğimiz ama varamadığımız yerde,
evde,
çocukluğumuzdaymış gibi,
rüyadaymışız gibi
anlamı yaralayan bir bulalıklık içerisinde
nefes almak
ve nefes alış veriş sesinin
tıkanık bir kulakta uğuldaması,
netlikteki gariplik gibi...

. Fotoğrafları, fotoğrafçının süregiden hayatının belgesi olarak kabul edersek eğer Chris Friel'in şehir kalabalığından uzak, denizle, başak tarlalarıyla, çiftlik hayatıyla iç içe bir hayat sürdüğünü düşünebiliriz.

Bu şu noktada önem kazanıyor;
doğayı içerdiği tüm öğelerle birlikte fotoğraflarının temel aktörü kılıyor.
Kah öyküyü cılız bir ağaç hatırasından dinliyoruz,

kah sürüsüne sırt çevirmiş bir koyundan,

veya sinsice bizi dikizleyen bir inekten; kendimizi tren gibi hissetmiyor olmamızın önemi yok.

Önemli olan bence şu, Chris Friel doğayla iletişimini dolaysız bir şekilde bize aktarıyor. Seçici davranıyor ki öyküsel bir bakış açısının imgeleri birbirinin yerine ikameyi dayatmasıyla anlatı boyutlanıyor.

"Bizi dikizleyen ve farkında olduğumuz kem gözlü inek hangimiz için kimi temsil eder?" sorusu izleyen kişiye fotoğrafın öznel çağrışımları tetikleyen rolünü harekete geçiriyor.

. Doğayı konu almanın bir diğer getirisi de fotoğraf ve zaman konusunda farklı açılımlar getiriyor olması. Fotoğrafın pozlama süresi (enstantane) değil söylediğim.

Yukarıdaki kulübe ve koyunun olduğu fotoğrafın 15x10 cm baskısını elimizde tuttuğumuzu düşünelim. Bu fotoğrafın 2008 yılında değil de 1947 yılında çekilmediğini iddia edebilir miyiz?
Gerçekliğin belgelendiği zamanın muğlak kılındığı bir anlatı var zihnimizde, evvel zaman içinde diye başlar veya once upon a time diye...

Zamanı anonim kılmanın fotoğrafı belirli bir oluşun belgesinden, insanlığın kollektif bilincinde bir anlama taşıyan bir gücü var karşımızda.

. Yine Chris'in fotoğrafları üzerinden ilerlersek çocuklarla dolaysız ilişkisine dair de izlekler görebiliriz.

Hele ki duygusal bir bağımız varsa çocukları çekmek kişinin fotoğraf üretimini daha da ilginç kılar. bir yandan bolca anı fotoğrafı üretiriz diğer yandan da bir çocuğun hayatı tanıma sürecinde geçtiği aşamaları, onun biricik deneyiminin şahitliği ışığında, bir tek kendimizin çekebileceği gibi belgelemek.

Bir yarışı bitirirken mesela.

Muhtemelen bir öğretmenin finişi belirten kurdeleyi tuttuğu, dolayısıyla okul çapında gerçekleşen bir kros yarışının birincisine tanıklığın biricik belgesi. Kazananı bilmiyoruz, ama seçilen kadraj bu anonim zaferin şahidi yapıyor hepimizi.

Bu sosyal oluş tabiki tek başına büyümeyi anlatıyor demeyeceğim. Neyseki portfolyosu bize fazla done sunuyor Chris'in. Hangimiz ödevden sıkılmış bir çocuk olmadık ki?

Daha kontrast-keskinlik seçimine, Altın Oran-Fibonacci dizgesi yerine anlatılan öykünün istediği kadraj seçimine girecektim ama lafı fazla gevelediğim hissine kapıldım.

Muhtemelen Chris bu yazıdan farklı bir açıdan algılıyordur fotoğraf serüvenini. Ben sadece izlemekten aldığım keyfi yazıya döktüm.

Sizce de Chris Friel bir fotoğrafçı olarak izlemesi keyifli bir modern çağ meddahı değil mi?

Fotoğraf paylaşımından ibretlik manzaralar

2009-08-24T19:35:00.003+03:00

Paylaşım kelimesi bir garip kamuflaj içeriyor.
Bir yanda elde, avuçta olanı pay etmek anlamında.
Diğer yandan Yalta Konferansı veya Serv Antlaşması'nda olduğu gibi elde olmayan, sahip olunacak olanın bölüşümü de paylaşma.
Fark sadece iyeliğin kimde olduğunda mı sadece?

Mevzu bu açıdan bakıldığında blogun boyunu fersah fersah aşar.
Başlıktan anlaşılacağı üzere aslen fotoğraf paylaşım güzergahımızı oluşturan sitelerin süreçlerine ve kişisel eğilimlere bakmayı denemekle yetineceğim.
Görüşüm tartışmaya açıktır. Kişisel görüşümü koyuyorum diye kişisel bir tartışmayı sürdürmeye meyilli olmadığımı vurgulamayı isterim yine de...

FOTOKRİTİK

Fotoğrafla tanıştıktan 7-8 ay sonra keşfettim. Fotoğrafı ciddiye aldığım dönemlerin başıydı. Fotoğrafa dair bildiğim art direktörden yazdığım slogana, alt metine uygun bir kompozisyon istemek, bunu da kelimelerle, çöp adam çizimleriyle anlatmaktan ibaretti.

Kazın ayağını görmemi bu site sağladı. Yanı sıra pek çok şey tabii ki.
forumları derya gibiydi. Yaklaşık 4 ay boyunca her akşam, elimde içecek birşeyler, donanım-ekipman, çekim teknikleri, dijital teknikler, foto-röportaj, site hakkında ve genel başlıklarını sondan başa doğru konu konu okudum.

Edindiğim temeli bu forumlar desem yalan olmaz. Bazı konuların eksilen mesajlardan dolayı anlaşılmaz oluşuna sürekli bozuldum.

Fikrini düzgün ifade edebilen kişilerin kadraja steril bir yaklaşımı olduğunu da gördüm. Bu bir genelleme değil yine de. Yazı kökenli geçmişim, yazabilen fotoğrafçılara daha çabuk ısınmamı sağladı. Mesela Kermit, Erdal Kınacı, Niko, Kemal Gül... Örnekler uzar gider.

Okudukça aksaklıklar konusunda açılan forumlarda dile gelen görüşleri de okudum. Çok naifçe, dert yanar gibi, kendini de içine katarak aksaklıkların, çözüm arayan kişileri tanıdım.

Sufyan da bunlardan biriydi Babaveoglu da, Thefisherking de elini kendisiyle birlikte taşın altına koymuştu kcbilir de.

Forumun bu yaklaşımını çok sevdim. İçinde yer almak istedim, dilim döndüğünce, kafam bastığınca tavır aldım, söz söyledim.

Kalemin keskinliği için yapılan benzetmenin doğruluğu var. Ben hayatımı kelimelerden kazandıkça kelimeleri hayatımı sürdürmeyi seçtiğim bu platforma akıttım. Ama öfke ile, ama neşe, bilgimi ve hayat görgümü paylaştım.

Sıkıntılar giderek büyüyordu. Kabaca özetlemek gerekirse;

Sitenin vitrininde yer almak için puanlaşma, fotoğraf kalitesini sitenin vitrininden başlayıp sitenin kendisinden iten bir süreçte örgütleniyordu. İlk başka ng belgeselindeki şempanzelere benzetmiştim okurken forumları bu durumu.
Orangutanlarla aynı ortamı paylaşan şempanzeler zemine, orman tabanına inemezmiş. Bundan dolayı da ataerkil, politik göndermelerle, yardımlaşmalarla sert bir hiyerarşik kast içerisinde yaşarlarmış. Yeni bireyler eskilerinin bitlerini ayıklayarak yer bulurmuş bu yapı içerisinde.

Yeni üye olan biri, fotoğrafı öğrenme çabasında olan, bilmediği bir yapı içerisinde olan biri kolaylıkla bu yapıların içerisinde yaşamaya başlayabiliyor, gerçeğin ifşasını bir forum veya fotoğraf altı yorumunda okumaktansa yeni öğrendiği gerçekliğe tutunmaya devam ediyordu.

Bu durumun yönetim tarafından desteklenmemesi gerektiği konusunda pek çok başlık açıldı. (Sanılanın aksine ben bu konuda sadece 2 başlık açtım. Ama fikri desteğimi hep sundum)

Yönetim Nokta A.Ş.'ye geçmişti o dönemde. Yönetim veya Nokta A.Ş.'nin bizlere yönetim diye gösterdiği maaşlı elemanları-ki dürüstçe çabaladıklarına zerre kadar şüphe duymadım- forum moderasyonu anlamında belirli bir düzeyi koruyordu.

Ama fotoğraf paylaşımı kısmı için aynı titizlenme yoktu. Ötekini övmenin kendini artık aşağıya çekmeye başlayan tekrarları ana sayfayı bir sanal hırslar podyumuna çevirmesine pek ses etmiyordu.

Benzer dönemlerde üye olan birkaç kişiyle (isim zikretmem gerekirse babaveoğlu/Alp Dilgen, anubis/Hasan Dönmez, kaosparadoks/ilker Doğan, enigmatrix/Murat Çiçek, yaskut/Aykut Göç, tylerdurden/Haluk Harman, elohim/Yağmur.. ve şu an ismini sayamayacağım diğerleri) ile bir manifesto etrafında birleşip bir şeyleri yerli yerine oturtmaya çabaladık.

Gidişatı iyi niyetli ama hatalı bulan daha tecrübeli üyeler de yandan destek atıyor ve hatta elini taşın altına koyuyordu: Özgür Çakır, Kemal Gül, Mehmet Oğuz, Okan Yılmaz, Ulaş Devrim Karasungur...

Tecrübe yine öngörmüştü mü demeli bilemiyorum:) Gruplar kuruldu biz hızımızı kaybettik hep birlikte grup mantaletisinin siteye faydasını sorgularken bir grubu kurup yürütmeyi beceremedik.

Gruplarla birlikte siteden kelimeyi, anlama bakmayı kovan bir özellik daha geldi. eleştiri/kullanıcı yasaklamak. Öncesinde öyle veya böyle fotoğrafa dair diyalog açıkken artık beğenmediğimiz yorumları uzay çöplüğüne atabilir olduk.

Misal bir fotoğrafa 15 kelime değil link ve her linke dair yorum yazarak oynayan çocukları çekmenin yöntemlerini 3 saat uğraşıp yazdın, fotoğrafçı beğenmediyse yazdığın şeyin sonucunu uzay boşluğuna yollar oldu.

Siteden fotoğraf konuşmayı kovmaya dair ciddi bir hata olarak görürüm bu adımı hala. Fotoğrafın sınırları aşılırsa ceza-i müeyyede varken fotoğrafa "eleştiri" kadük edilmişti.

Fotokritik, kritik kelimesinden kurtulmuştu artık.
Devamı geldi tabiki.
misal siteye gönüllülük esasıyla hizmet veren bir moderatör tarafından bir grup kuruldu. ELEŞTRİ. Buraya yüklenen fotoğrafları eleştirebilecektik istediğimiz gibi. Bir siteden kinik, içe kapalı bir gruba TERFİ ettik böylece.

E beni eleştirin diye gelen fotoğraflarla çabuk tıkanıldı, eleştiri bekleyen çok gönüllü bir şekilde yazmak ve düşünmek isteyen azdı en nihayetinde.

Tavşana kaç tazıya tut... Tuttu. 15 kelimeyi horgürdüğü fotoğraflara puan yağdırdı insanlar, ama beğenilerini ne oluşturur? sorusuna yanıtlarını fotoğrafın içinde aramaz oldu.

Herkes kendisine sığınak oluşturdu sonra. Bizimkisi bir forum başlığıydı. Birazdan anlatıcam. Kimisi grup kurdu, SAD grubu buna örnektir, belirli bir konuya odaklanmış başarılı bir grup olarak azalarak devam ettiler süreçlerine. kimisi siteden gitmeyi tercih etti.

Arada at izi ve it izi karıştı tabiki. Kara avatarlar döneminde misal. Hrant Dink anma töreni fotoğraflarının siteden ayıklandığı söylenerek başlayan bir süreçte destek vermemek olmazdı. ama sonra ana sayfa işgaline, sitede nitelik aramanın önüne engel vurmaya gitti herşey. Ne mi kaybettik?

kimse önemsemez belki ferocello'yu misal... İlk üyelerindendi sitenin çekti gitti...

Sonuçta gerilim basit bir ayrımdı nitelik-nicelik arasında. Nokta A.Ş bana en azından nitelik konusunda tavır aldığını pek anlatamaz. Temsilci seçtiği, görünür yöneticiler kimi kez inisiyatifi o yöne verdi...

Misal Ufuk Kıray'ın, Kemal Elitaş'ın fotoğrafları silindiğinde. İnanın hiçbirinde bu ayma vahiyle olmadı. Örgütlü tepki iş başındaydı. Kollektif isteklerin ancak genel ve güçlü ilkelerde sağlanacağını bilerek tavır alındı.

Sonra bir musibet oldu. Siteden ayrıldım. Nasihatların kümülatif yığılmasıyla olmayacak birşey oldu, açtım gözümü, okudum. bildiğim iki dilde de okudum. Ezberimi bozdum. Fotoğrafla iletişimimi tanımlayan ekipmanımdan başlayarak sorguladım.

Malum herkesin olduğu yerden ayrılmak yalnız bir süreçtir.

Yeni bir yuva bulsam da Fotokritik düşmedi yakamdan pek. Sağolsun dostlarım fikir sormak için fotoğraf gönderdi, hatır sormak için selam...

Ben biraz tırstım dünyadan. Flickr'ı seçtim. Dakikada 5.000 foto yüklenen bir yerde herkes eşini bulur diye düşündüm. Bu seçimde Cenk'in yönlendirmesi işe yaradı açıkçası.

www.1x.com , www.photo.net bana fazla elitist gelen kulvarlardı. Deviant ise soğuk bulduğum bir yerdi, bakalım nereye gidecekse oraya gitsindi, iddiaya gerek yoktu.

Bana veya bir arkadaşıma fk da çakmak olağan bir süreçti ve oraya yazmaya niyetim yoktu. Hoş ordan ayrılırken sahte üyelik alarak döneceğim kehaneti yapılmıştı, moderatörler tarafından. Allah'ın sopası yok o moderatörün bir şekilde dönmediğini biliyorum ama sahte üyelikle ortamı tetörüze ettiği düşünülüyor bu günlerde:)

Velhasıl kendimize yeni bir yuva kurduk.
Güzel oldu.
En azından steril.
Dostlarımla yazacaktım.
Hala benim evim.
Derim.

Arayüz değişiminde yine okumak durumunda kaldım Fotokritik'i. Sahte bir üyelik almadım. Ev arkadaşımın malak gibi yatan üyeliği duruyor orada 1 yıldır, kendisi Fas'tan döndü.

Arada söylemek isteyeceklerim azalmış veya söyleyeceklerim kendine mecra aramaya başlamış. Bulaşmadım. Dostlarımı izledim. Ümran'ı, Kemal'i, İlker'i, Murat, Yaskut, Tyler...

Ünal Rodoplu'nun meczup değil akil adam olup anlatmasını, ama dinleteceği lafının hep şaşmasını da zaman havale etmek gerekmiş meğer.

Arayüz üzerinden konuşulan herşey yalan.
Bu apaçık ortada.

http://www.facebook.com/search/?q=eski+fotokritik&init=quick#/group.php?gid=111639970885&ref=search&sid=1458534018.2052462475..1

Facebook üyeliği olmayanlara, aslında anasayfa için fotoğrafı paralama yöntemi örneği gruplardan biri.

http://www.facebook.com/group.php?gid=26032409715&ref=search&sid=100000222062501.3723375080..1

Henüz anasayfa kadrine ermemiş üye potansıyla yoğrulup, seçecekleri site anketiyle bu gücü dayatacaklarını söyleyerek fotoğrafın ebesini kör ebe kıymaya yemin eden bir başka grup.

Anket de yapıyorlar son linkteki arkadaşlar.Öneri olarak geçmeyi düşündükleri iki sayfa da hem yeni hem eski Fotokritikten vasat.

Dert fotoğraf ise gerçekten gün içerisinde son yüklenenler sayfasında 25 fotoğraftan 15'ini protesto olarak düzenlenmiş vektör görüntü gördüğümü söylemeliyim. Var olan 10 fotoğraf da protestocularca "Nasıl fotoğraf yüklersiniz?" diye eleştirilmekteydi.

Fotoğraf nasıl kovulur fotoğraf sitesinden, görmüş olduk.

Teşekkürler Nokta A.Ş.
Öne insan atıp vandallığı kutsadınız sürekli. Birgün vasat sizi ele geçirmezdi değil mi?
Fatih Bey orada, Hepdarcan, Yaban, Hayalleralemi...
Evreniz'den yaka silkip Evrenizturk istemek böyle bir sonuç getirirmiş demek.

Canonikonfightclub, fotopya, fotokronik, fotoiz de yazıcam bilahare....

Yoruldum yazarken.

İzlerken de üzüldüm.

Fotoğraf türleri ve hiyerarşi

2009-08-13T23:53:00.002+03:00

Ben biraz anarşistim.
Hayatta inanamam hiyerarşiye.
Hayatta, inanmam hiyerarşiye.

Bi fotoğraf öbürüne göre odaklandığı konu üzerinden etkisiz mi kalmış.
İyi çekilmemiştir.
Makro foto vardır gözden yaş getirir, f/8 susturur kişiyi....

Lafa gerek yok. Teşekkürler Cenk...

Bu konuyu diyalektik açısından kendimi çürüte çürüte sürdürücem.

Foto muhabiri

2009-08-13T14:57:00.003+03:00

Ara Güler'in hayatını anlatan, Nezih Tavlaş imzalı "Foto muhabiri" isimli kitap 15 Ağustosta piyasada olacakmış.

Ayrıntılı haber şurada.

Otoportre

2009-08-13T10:43:00.000+03:00

Baştan söyleyeyim çektim ama hiç hazzetmedim. Bir deneysel çalışma alanı olarak işlevsel.

Gören (fotoğrafçı), bağlam (ayıklanmış ve tabiki tasarlanmış kadraj), görünen (model, fotoğrafın öznesi) geçişken epey.

Yani çeken-çekilen-konu birbirini ikame etmekte. Bu açıdan oyuncaklı bir yapı. Tüm imgeleri birbiriyle takas eder gibi görünürken aslında herşeyi tek noktada topluyor: Ben

Kendini bu kadar ön plana atmanın sosyo-ekonomik altyapısı çetrefil tabiki, üzerine çok fazla yazılabilir. Benim de boyumu aşar zaten birey olmanın tarihi Foucoult'un alanı...

Yine de otoportreyi ana üretim alanı seçenlerin genelde kadın fotoğrafçılar olduğunu görebiliyoruz. Bir kadın olarak, patrierkal toplumda izlenen nesne konumunda olmanın dayatmasıyla başlayan süreç, bireyin içinde yarattığı tahribatı da yine ayna üzerinden ve imgeyi(kendini) yaralarıyla komplex ilişkide göstermeye meyil edebiliyor.

Çocukluk, ters oidipal bir izlekte ana-kız ilişkisi ve baba tabiki-sonrasında erkeklerde aranacak ulaşılmaz bir anka kuşu imgesi- beri yandan beğenilmek, toplumsal açıdan steril bir birey görüntüsüne sığdırılan bir çok öykü. Her biri kişisel, ancak bir tek göz için anlamlı ama her göze kırılgan..

Örnek bol 365 gün kendisini çeken, ilgiyle izlediğim Luduen , bir süredir izleyemediğim bunaltılı iç dünyasıyla Demet Kürtünlü ...

Bir jenerik site olarak flickr'da durum şöyle: Self Portrait arandığında 11.763 grup çıkmakta.
Şu grup da kendini tanımladığı yazısında oto portre konusundaki kadın ağırlıklı tercihe dair ipuçları içermekte.

Konu biraz mayınlı alanlara gitmeye meyilli. Sanırım tekrar bakmak isteyeceğim.

Başlarken

2009-08-12T20:00:00.000+03:00

Ne zamandır aklımdaydı.
Forumlara yazarken çok önemli paylaşımlar yitip gidiyor,
ardı sorulmuyor,
yazanın zihninden de uçuyor sonra...

Halen forumlara yazıyorum. İçinde yer almaktan mutluluk duyduğum www.canonnikonfightclub.com adresini oldukça faal kullanmayı sürdürüyorum. Ama forum mantığı etkileşime açıklığıyla bir getiri sunarken kayıtları işlevsizleştirme yönünde bir handikapa sahip maalesef.

Ajansta son 45 dk. Boşluk bulunca birkaç "fırlama" isim denedim önce. blogger'da şu isim kapılmış mı? Peki ya bu diyerek.. Hepsi kapılmış:) Terzi, bir reklam yazarı olarak kendi söküğünü dikme konusundaki yazgısıyla yüzleşirken sordu kendine; " Niye sadete gelmiyorum ki? konu fotoğraf ve/veya değil aslında tüm hikaye insan ve imgesiyle ilintili değil mi?"

Blogu açıp, ardıma bakmadan çıktım ajanstan. Bir bira aldım elime, çılgınca Kordon'u yıkamayı görev bilmiş rüzgarla yürüdüm. Kordon, Pasaport, Konak, Karataş, Asansör...

Başlarken hep tedirginimdir ben.
Birileriyle başlamayı severim o yüzden.
Oysa kollektif olan bir başlangıç yorulmayı daha çabuk becerebiliyor:)

Yalnızlığımı Çetin Altan gibi "seçilen ve maruz kalınan" diye fiyakalı ve güçlü yönetmeyi beceremedim ben hiç. O yüzden başlamak benim için, biraz da yüzme bilmeden akıntıya bırakmak kendini, neyin içine girdiğini zor yoldan öğrenmek sonrasında ise direnirken yüzmekten keyif almak:)

365 projesi de çok sarhoş olup, aldığım onca alkolün beni uykusuz ama sersem bir halde sabahın körüne mahkum ettiği bir sabah başladı.
Neye başladığımı bilsem?..
Neye başladığımı bilsem başlardım, önün ardını daha etraflı ve daha az romantik düşünerek, hazırlanarak muhtemelen daha erken başlardım.
Neyse başlangıçlar daha iyi serimi hak ediyor, bu yazı ona kurban olmasın:)

Asansörden çıkınca, bir yıldır sadece selamlaştığım komşumun yeni veciz sözüyle karşılaştım. Bu komşum hergün bir vecizeyle insanlara hayatın ıskalanan yönlerini hatırlatmayı kendine görev addetmiş biri. Evinin duvarına, tam Asansör'ün karşısına bir yazı levhası asıp ordan özlü sözler yayınlayarak gelen geçene hatırlatmada bulunuyor. Bugün ise şu vardı; " Yalnız olmak, yanlış yerde olmaktan iyidir."

Evet forumlarda yazmak güzeldir, dostlarınla hemen her konuda gerçek zamanlı laflaşır, geyik yapar, tartışır, kırılır, gönül alırsın.

Ama kalmasını istediğin şeyleri ayıklayıp var ederken biraz yalnızlık iyidir. Ben kendi değerlendirmeme göre sevgiden nasiplenme açısından şanslı biriyim. Hep öyle oldum hayatım boyunca. Güzel dostluklar, aşklar yaşadım, hemen hepsi kalıcı oldu, bir sevginin öbürünü damıttığını göre göre hayata gülümseyerek baktım.

Yazı çok fazla sapma tehlikesi içerdiği için sadete gelerek toparlayayım.

Onlarca forum izliyorum, bir çoğu yabancı. Aktif olduğum forumlarda da epey bir aktifim. Elimi taşın altına koymaktan çekinmem, atlas olmaya meyilliyim aslen,"Tut şu taşı biraz bi Samsun kapıp gelicem" modu on bende:)

İsimlerini unuttuğum kadar çok fotoğraf paylaşım platformuna üyeyim. Bazılarında nikimi, şifremi hatırlasam da, "Sitemizi bıdı bıdı zamandır ziyaret etmediniz" maillerinin getirdiği hayret hissinden kurtularak hayatım kontrolümdeymişim gibi devam edebilsem.

Ki bunlar sadece fotoğrafla da ilgili değil, maymun iştahlı olmanın getirisi bir asimetrik paralelller dizgesi toplamda..

Bu blogda,

Orda burda okuyup birbiriyle alakasız gibi duran bilgilerden kolajlar oluşturmaktan,
Aslında sigaya içerken kendi kendime sorduğum sorulardan,
Öğrenmek için ipin ucunu bırakmaksızın devam ettiğim konulardan edindiğim bilgi ve kuşkulardan,
Her daim fotoğraftan-ki, iş ve uyku dışında aklım hep oraya gitmekte,
Yapılanı irdelemekten,
Yapılmakta olanı anlamaya çalışmaktan,
Denenmemişi aramaktan,
Kopyala-yapıştır kültürüne inat yazmaktan,
Yanılmaktan korkmadan, doğrunun beni bulacağını ummaktan
Kartezyen bir geçişkenliği disiplinler arası sanatta ve hayatta aramaktan

dem vuracağım.

bilahare gerisine bakarız:)